Liczba żużlowych licencji na świecie drastycznie spada. W 2013 roku Polska miała 185 zawodników z certyfikatem. O blisko 50 mniej niż dwa lata wcześniej. Kryzys przeżywają też Szwecja, Dania i Anglia. Patrząc na dane statystyczne można by pomyśleć, że żużlowcy, to wymierający gatunek. W 2011 Polska miała 234 zawodników, w 2012 liczba stopniała do 186, a ostatnie statystyki mówią o 185 specjalistach od jazdy w lewo.

Nowych licencji w ubiegłym roku było tylko 26, choć jeszcze w 2012 roku egzamin zdało 45 zawodników. Dramatyczne spadki notują też federacje duńska, szwedzka i angielska.

Sytuacji na Wyspach Brytyjskich nie zmieniło złoto Taia Woffindena. - Niby mamy 23 profesjonalne drużyny, z których każda zatrudnia przynajmniej siedmiu zawodników, są też rozgrywki juniorskie, ale młodzież jakoś nie garnie się do żużla - mówi Alex Harkess z angielskiej federacji. - Próbujemy zmienić tendencję, ale to nie jest łatwe - dodaje tłumacząc, że nie ma dokładnych danych dotyczących liczby nowych licencji.

Tony Olsson ze szwedzkiej federacji (tamtejsza liga jest drugą, po polskiej, pod względem wielkości) podaje konkretne cyfry, które obrazują spadkową tendencję. Jeszcze w 2010 roku w Szwecji było 196 licencji, w 2011 - 179, w 2012 - 175, a w 2013 - 170. I to biorąc pod uwagę zawodników startujących na mini-żużlu. - Najlepszy dla nas był rok 2002, kiedy egzamin zdało 300 osób - wspomina Olsson, ale to przecież odległe dzieje. Teraz jest źle, by nie rzecz, że bardzo źle. Dlaczego? - Młodzi ludzie mają szeroki wybór - tłumaczy Olsson. - Mogą uprawiać wiele sportów, a żużel jest bardzo drogi, więc niewielu się decyduje. To nie jest futbol, gdzie wystarczy piłka i buty sportowe.

Zawodnik startujący w Grand Prix i dwóch ligach wydaje rocznie na utrzymanie i logistykę od 700 tys. zł do 1,1 mln zł.

Grand Prix 2014: Jarosław Hampel (kask żółty) i Krzysztof Kasprzak (kask biały)

Wysokie koszty zabijają też żużel w Danii. - Ostatnio wydaliśmy o 25 procent mniej licencji w porównaniu do 2010 roku - mówi Svend Jacobsen z Duńskiej Federacji Motocyklowej. - Nie każdego stać na sprzęt. Aby rozwijać karierę, zawodnik potrzebuje wsparcia finansowego i sponsorów. Zresztą zawodnikom ciężko się przebić, bo drużyn w Europie nie ma zbyt wielu, a miejsca są obsadzone. Ci sami żużlowcy startują w kilku ligach - wyjaśnia Jacobsen.

Malejąca liczba drużyn, kadłubowe ligi w Czechach, Niemczech czy Rosji, to poza kosztami główne powody spadającej liczby licencji. Jednak na to, że ligi się kurczą wpływ mają przepisy. W Polsce, Szwecji czy Anglii nie ma większych ograniczeń w przypadku zatrudniania obcokrajowców, więc dochodzi do takich sytuacji, że ci sami zawodnicy jeżdżą w kilku ligach. W niedzielę w Polsce, w poniedziałek w Anglii, we wtorek w Szwecji. Wielu Polaków wracając ze Szwecji do kraju, zahacza jeszcze o Danię. Polski Związek Motorowy już od roku głośno mówi o tym, żeby wprowadzić ograniczenie, takie by zawodnik mógł jeździć najwyżej w dwóch ligach. - Trzeba działać, bo jak nie, to nasza ukochana dyscyplina zaraz odejdzie do lamusa - mówi Zenon Plech, wicemistrz świata na żużlu.

- Jak tak dalej pójdzie, to za kilka lat żużel będzie jak Formuła I. Zostanie kilku zawodników, którzy będą walczyli o tytuł mistrza świata w serii turniejów, a rozgrywek ligowych wcale nie będzie - dodaje Marek Cieślak, trener reprezentacji Polski.

PZM chce ratować sytuację ograniczając występy żużlowców. Plech proponuje, że wprowadzić limity dla zawodników zagranicznych. - A już drugą ligę zamknąłbym dla obcokrajowców - stwierdza Plech. - Od pewnego czasu produkujemy młodych, żużlowych emerytów. Wielu chłopaków kończy wiek juniora i są zmuszeni zakończyć karierę. W ekstralidze muszą być gwiazdy i show, więc tam nie ma dla nich miejsce. Mogłoby być w drugiej lidze, ale tam wolą zatrudniać średniaków z zagranicy i jest problem. Z dużym przerażeniem patrzę na to, co się dzieje. Kiedy w latach 60-tych poszedłem na nabór do szkółki żużlowej, to razem ze mną było 150 chłopaków. Kiedyś reprezentacja Polski jeździła na mecze do Bułgarii, a dziś jest tam spalona ziemia. Czechów, Węgrów można policzyć na palcach jednej ręki. To samo jest z Rosjanami. Znikają żużlowe nacja, jak Amerykanie czy Australijczycy. W Polsce niby przeżywamy złote czasy, ale generalnie bardzo źle się dzieje - puentuje Plech.

W 2013 roku Polska miała 185 zawodników z certyfikatem.
O blisko 50 mniej niż dwa lata wcześniej

Zdaniem Jacka Gajewskiego, menedżera żużlowego, ciężko będzie zniżkową tendencję zatrzymać. - Ostatnio czytałem prezesa Polskiego Związku Motorowego Andrzeja Witkowskiego, który zapewniał, że sporty motocyklowe się rozwijają i śmiałem się - mówi Gajewski. - Te sporty się nie rozwijają, ale zwijają. Liczba licencji spada nie tylko w żużlu, ale i w crossie, enduro i wyścigach szosowych - wylicza.

- Ciężko jest w Moto GP, gdzie jest raptem kilku klasowych zawodników, a reszta jest brana z łapanki - dorzuca Cieślak.

- Kluby mają tendencję uciekania od kosztów, więc wszystko spada na barki rodziców, którzy często nie są w stanie wyłożyć dziesięciu i więcej tysięcy złotych na start - stwierdza Gajewski. - To jest pierwsza przeszkoda. Kolejne, to brak cierpliwości i determinacji. W tym sporcie nie ma szybkiej ścieżki awansu, a konkurencja jeśli idzie o rozrywkę jest bardzo duża.

- Zresztą teraz mamy modę na odchodzenie od sportu. Większość dzieciaków ma zwolnienie z zajęć Wychowania Fizycznego. Młodzież siedzi z nosem w komputerze - mówi Tomasz Drwal, zawodnik MMA, który trenował z reprezentacją Polski na żużlu w trakcie niedawnego zgrupowania w Zakopanem.

- Problem spadającej liczby osób uprawiających daną dyscyplinę nie dotyczy wyłącznie żużla, ale i też innych sportów - Cieślak zdaje się potwierdzać tezy Drwala. - Mam kolegów interesujących się siatkówką, którzy kilka lat temu sypali nazwiskami dobrych zawodników, a teraz mocnej dziesiątki siatkarzy nie potrafi wymienić. To samo jest w koszykówce, ciężarach, wreszcie w żużlu. Niestety, ale w XXI wieku trapi nas poważna choroba. Wysiłek fizyczny wyszedł z mody, jest passe - przekonuje trener kadry.

Malejąca liczba licencji ma konkretne przełożenie na większe wydatki klubów. Przede wszystkim zarzyna finanse w polskiej lidze. Klasowych zawodników jest mało, gwiazd jeszcze mniej, więc prezesi wyrywają je sobie licytując się ponad miarę. Z naszej prognozy na ten sezon wynika, że co najmniej 25 żużlowców jeżdżących na naszych torach zarobi milion i więcej złotych. Wielkie środki pójdą do kieszeni najlepszych, natomiast znowu zabraknie kasy na szkolenie młodzieży i za rok, czy dwa licencji będzie jeszcze mniej. Ludzi, którzy wierzą w to, że może być inaczej jest coraz mniej. - Można jednak tendencję zmienić - mówi Olsson. - Trzeba zachęcać młodzież, prowadzić akcje promocyjne, zapraszać na dni otwarte i być cierpliwym. Mam nadzieję, że liczba zawodników nie będzie już dłużej spadać i w przyszłości sytuacja się zmieni. To nie jest dobre dla dyscypliny, że w trzech ligach widzimy wciąż te same twarze. Obracamy się w kręgu tych samych nazwisk, a żużel potrzebuje nowych twarzy - kończy działacz ze Szwecji.

Jednak jak zdobyć nowe twarze, skoro chętnych jest niewielu, a na szkolenie tych, którzy przychodzą zwyczajnie brakuje pieniędzy.

TYLE WYDAJE ZAWODNIK STARTUJĄCY W GRAND PRIX I DWÓCH LIGACH

MOTOCYKL, CZĘŚCI I AMORTYZACJA
3 kompletne motocykle - 210 000 zł
5 dodatkowe silniki - 150 000 zł
Roczny koszt serwisu silników (około 20 wizyt po 4000 zł jedna) - 80 000 zł
5 kompletów zaworów tytanowych (komplet kosztuje 2000 zł) - 10 000 zł
5 sztuk tytanowego sworznia tłoka (1 sztuka kosztuje 500 zł) - 2500 zł
2 sztuki gaźnika (1 sztuka kosztuje 4000 zł) - 8000 zł
10 sztuk tytanowego korbowodu (1 sztuka kosztuje 3360 zł) - 33 600 zł
10 kompletów sprężyn zaworowych (1 komplet kosztuje 1000 zł) - 10 000 zł
100 sztuk oryginalnych tarczek sprzęgłowych Haruschi (1 sztuka kosztuje 200 zł) - 20 000 zł
12 kompletów przekładek aluminiowych do sprzęgła (1 komplet kosztuje 480 zł) - 5760
150 opon (1 sztuka kosztuje 230 zł) - 3450 zł
Dodatki (m. in. oleje, spreje, smary, łańcuchy, linki sprzęgła i gazu) oraz koszty amortyzacji - 20 000 zł

STRÓJ
Kombinezon i osłony na motocykle - 20 000 zł
4 kaski (cena jednego z lakierowaniem wynosi 10000 zł) - 40 000 zł
Rękawiczki, gogle, ochraniacze - 3000 zł
Buty - 2500 zł
3 laczki (1 sztuka kosztuje 250 zł) - 750 zł

BUS
Mercedes Sprinter przystosowany do przewozu motocykli - 230 000 zł (180 000 zł samochód, 50 000 zł kosztuje przystosowanie auta)

MECHANICY
2 mechaników na etacie - 80000 zł

DOJAZDY NA ZAWODY
12 rund Grand Prix (wydatek na 1 rundę wynosi średnio 8000 zł) - 96 000 zł
18 kolejek ligi szwedzkiej (wydatek na 1 kolejkę wynosi średnio 5000 zł) - 90 000 zł
18 kolejek ligi polskiej (wydatek na 1 kolejkę wynosi średnio 1000 zł) - 18 000 zł

RAZEM: 1 mln 133 tys. 560 zł

\
Liczba żużlowych licencji na świecie drastycznie spada