Żużel w zimie? Jak najbardziej. Bez trójki medalistów tegorocznego Grand Prix: Tomasza Golloba, Jarosława Hampela i Jasona Crumpa, ale za to z wielkimi gwiazdami specjalizującymi się właśnie w ściganiu się na lodzie. Najlepsi to Rosjanie, z mistrzem świata Nikołajem Krasnikowem na czele, Austriak Frank Zorn i legenda tej dyscypliny, 63-letni Szwed Peter Olov Serenius.

Polacy też ścigają się na lodzie, choć jeszcze nie występują w rolach głównych. Żużel na lodzie dopiero od niedawna stał się u nas trochę bardziej popularny.

Motor ze śmietnika
Dziś mamy czterech obiecujących zawodników, lideruje im Grzegorz Knapp. Z początkiem jego kariery związana jest ciekawostka. Pierwszy motocykl Knapp... znalazł na śmietniku. - Kiedyś każdy klub dostawał z rozdzielnika po jednym motocyklu przystosowanym do jazdy na lodzie - wyjaśnia promotor Paweł Ruszkiewicz. - Ten sprzęt znaleziony przez Grześka działacze wyrzucili jako coś zbędnego. A on jeszcze cztery lata temu ścigał się na tej maszynie.

Mirosław Daniszewski w żużlowym sezonie jest mechanikiem trzykrotnego mistrza świata Nickiego Pedersena, a zimą - numerem 2 polskiej ekipy. Na lodzie ściga się też Michał Widera, poza torem menedżer kilku rosyjskich zawodników, między innymi Daniła Iwanowa i Andrieja Kudriaszowa. Widera zaczął startować dopiero po osiągnięciu pełnoletności, gdyż wcześniej na starty nie chcieli się zgodzić jego rodzice.

Na dobry wynik stać także Pawła Strugałę. Mieszka w Szwajcarii (będzie startował z tamtejszą licencją), a na lodzie zadebiutował dopiero w sezonie 2009/10. Ma 29 lat, ale jest uznawany za nadzieję. - Na lodzie kariera zaczyna się po trzydziestce - wyjaśnia Ruszkiewicz.

W Rosji płacą dobrze
Starty na lodzie to ogromny wysiłek finansowy. Za skompletowanie motocykla trzeba zapłacić 20 tysięcy euro. Bardzo drogie są części. 1000 euro kosztuje zestaw opon, 10 tys. euro komplet teleskopów, rama 4500 euro.

A o pieniądze na sprzęt nie jest łatwo. W zasadzie można je zarobić jedynie w cyklu Grand Prix, kilku prestiżowych turniejach oraz w lidze rosyjskiej (dwie klasy rozgrywkowe i przynajmniej 10 dobrze płacących klubów). Roczne zarobki gwiazd biorących udział w tamtejszych rozgrywkach sięgają 120 tysięcy euro. Cała kasa trafia do kieszeni zawodników, bo sprzęt i mechaników zapewnia klub. Wypłaty za wygranie turnieju w Rosji sięgają 10 000 dolarów. Gubernatorzy okręgów, zakochani w tym sporcie, nierzadko fundują triumfatorom zawodów samochody.

Nie mają kokosów
Gdzie indziej nie jest już jednak tak różowo. Wygranie turnieju GP oznacza zarobek rzędu 2500 franków szwajcarskich. W polskim Ice Racing Sanok Cup zwycięzca może liczyć na 2000 euro. W tradycyjnym żużlu tyle dostaje się przeciętnie za 2 zdobyte punkty.

Roczny budżet jeżdżącego na lodzie zawodnika z czołówki musi sięgać 0,5 mln zł. Niektórym ciężko jest zebrać taką sumę. Słabi zostają na lodzie. Kłopotów nie ma Austriak Zorn, którego dochody od sponsorów szacowane są na 250 tys. euro. - Polacy ledwo wychodzą na swoje. W zasadzie należy ich traktować jak pasjonatów, którzy się tym bawią, ale nie mają z tego kokosów - zauważa Ruszkiewicz.

W wyścigach motocyklowych na lodzie dużą sztuką jest już rozgrzanie silnika i odpalenie go na starcie. Potem jednak wcale nie jest łatwiej. Jest za to szybciej. W klasycznym żużlu prędkość na prostej dochodzi do 100 kilometrów na godzinę, a na łuku jest to 80 km/h. Na lodzie szybkość na prostej wynosi 140 km/h, a na wirażu jest ona niewiele mniejsza. - W żużlu łuk pokonuje się ślizgiem kontrolowanym, a na lodzie jedno koło jedzie za drugim - wyjaśnia zawodnik Grzegorz Knapp. - Na zakrętach nie wolno wykonywać ruchów kierownicą, bo to grozi upadkiem. Jadąc, trzeba się pochylić tak mocno, by lewe kolano ślizgało się po lodzie. Na kolanie jest oczywiście specjalny ochraniacz. Na lewej stopie także. Chcąc wyprzedzić przeciwnika, atakuje się tak jak na żużlu. Można zrobić przycinkę do krawężnika, względnie znaleźć szybką ścieżkę i jadąc po niej, minąć rywala. W początkowej fazie zawodów jedzie się blisko wewnętrznej części toru. Gdy lód jest już mocno zryty kolcami, należy się przemieszczać bliżej bandy i tam szukać przyczepności. Wówczas trasa jazdy się wydłuża, a to wymaga zwiększenia prędkości. Wtedy odkręca się gaz na full - tłumaczy Grzegorz Knapp.