"Kiedyś to było" to cykl artykułów poświęcony różnym dziwactwom regulaminowym, które gościły w przepisach w latach ubiegłych. Niektóre są całkiem świeże, a o niektórych nie pamiętają najstarsi górale. W pierwszym odcinku serii przyjrzymy się tak zwanej złotej rezerwie taktycznej, której można było użyć przy dziesięciopunktowej stracie do rywala. Do dzisiaj jest wykorzystywana np. w lidze duńskiej.

Złota rezerwa taktyczna, znana równiez jako "joker" zadebiutowała w polskich ligach w 2007 roku. W pierwszym dniu funkcjonowania przepisu użyto go dwukrotnie. W meczu CKM Złomrex Włókniarz Częstochowa – Marma Polskie Folie Rzeszów punkty w swoim czwartym starcie podwoił niepokonany w tamtym meczu Nicki Pedersen, a w następnym meczu pomiędzy Unibaxem Toruń i Unią Leszno podprowadzająca z kartą joker podeszła przed pole startowe Leigh Adamsa. On również zainkasował w tym wyścigu 6 oczek. W teorii założenie jest szlachetne, ZRT ma pomóc drużynom, które bardzo słabo weszły w spotkanie i dać im szansę na powrót. Jednak jeśli spojrzymy na historię tego wynalazku w ówczesnej Speedway Ekstralidze, to z pomysłu zrezygnowano... dwa lata później. W sezonie 2009 z "jokera" można było skorzystać tylko w meczach I i II ligi. W roku 2010 z przepisów całkowicie usunięto złotą rezerwę taktyczną. Dlaczego tak się stało? Według mnie powody są dwa. Po pierwsze ogromne koszty. Nie muszę mówić, że Nicki Pedersen robiący 21 punktów w meczu generuje gigantyczne obciążenie dla budżetu. Duńczyk w sezonie 2007 jako "joker" startował 4 razy i we wszystkich był pierwszy. Jeśli uznalibyśmy, że Nicki Pedersen za punkt w kontrakcie miał wpisane 5000 złotych (czyli aktualny limit), za jeden wyjazd na tor zarobiłby... 30 tysięcy! Księgowość klubu z Podkarpacia zapewne wyrywała sobie włosy z głowy, gdy widzieli, że po raz kolejny Duńczyk zdobył powyżej 18 punktów. Wysiliłem się i przestudiowałem spotkania z sezonów, gdy "joker" obowiązywał (tylko rozgrywanych w najwyższej klasie rozgrywkowej). Ówczesny wynalazek zmienił aż jedno spotkanie! Dokładnie to dwumecz pomiędzy ŻKŻ Kronopolem Zielona Góra i znowu Marmą Rzeszów rozegrany 29. lipca 2007 roku. Nie zaskoczy czytelników fakt, że swoje punkty podwoił kosmiczny Duńczyk Nicki Pedersen. Wygrał podwójnie wyścig z Davidem Wattem, dzięki czemu "Żurawie" odrobiły aż 7 "oczek" i tracili do rywali tylko 3 punkty i zdobyli punkt bonusowy. Ostatecznie jednak w tamtym spotkaniu uległy 48-45. Przepis o "jokerze" ma jedną, estetyczną przypadłość. Wyniki spotkań wyglądają po prostu nieżużlowo. Bolą mnie oczy, gdy widzę wyniki w stylu 58-35 czy 56-37. Czy ma to jakieś znaczenie? Każdy ma swoje zdanie na ten temat.

Joker miał swoje początki w lidze brytyjskiej. ZRT natomiast była tam możliwa od ośmiopunktowej straty do rywala, również podwajała punkty, ale zawodnik z niej startujący stawał na starcie 10 metrów przed taśmą. Jednak Anglicy zrezygnowali z tego pomysłu i wszystko już odbywa się "normalnie". W Drużynowym Pucharze Świata "jokera" można było użyć już od sześciopunktowej straty. Przepis o podwajaniu punktów brzmi chyba najlepiej w ówczesnych mistrzostwach świata, gdyż formuła zawodów pasowała do tego przepisu idealnie. 

Pojawiają się głosy, że kluby chcą powrotu przepisu podwajającego punkty. Co na ten temat myślę? Zbyt rzadko coś zmienia, a "joker" może nadszarpnąć budżety niektórych klubów. Przecież jako złota rezerwa zwykle występują zawodnicy, który za punkt inkasują najwięcej. Bez żadnych zmian w zasadzie działania regulaminowego zapisku próba wprowadzenia ZRT znowu spali na panewce. Chociaż jeśli ktoś z GKSŻ usprawniłby działanie tego przepisu? Uważam, że mogłoby się to udać.