Zbliżają się rozgrywki eWinner 1. Ligi Żużlowej. Kibice pierwszoligowych zespołów już odliczają dni, żeby obejrzeć ukochaną drużynę. Przy tej okazji warto przyjrzeć się jakie drużyny kiedyś wygrywały pierwszą ligę? Prezentuję artykuł, który poświęcony jest początkom rozgrywek na drugim szczeblu rozgrywek w Polsce, a także ich zwycięzcom.

W Polsce niemal od zawsze mamy do czynienia z conajmniej dwoma szczeblami rozgrywek ligowych - chociaż nie zawsze nazywały się I liga czy też, tak jak teraz to ma miejsce, 1. Liga Żużlowa. Do 2000 roku rozgrywki nosiły nazwę II ligi. Wówczas jednak przez większość czasu aktualna Ekstraliga Żużlowa nosiła nazwę I ligi. 
Historia rozgrywek drugiego szczebla sięga aż roku 1948. To czasy, kiedy Polski żużel dopiero się rozwijał, a w meczu ligowym brały udział trzy drużyny. Co ciekawe pierwszym zwycięzcą rozgrywek była... Polonia Bytom. Krótki, bo czteroletni epizod bytomskiej drużyny, której nazwę znają głównie kibice z piłki nożnej oraz hokeja nie przyniósł sukcesów w najwyższej klasie rozgrywek (choć w 1949 roku skończyli sezon na 4 miejscu) to zostali historycznymi, bo pierwszymi zwycięzcami rozgrywek drugiego szczebla.
Przez dwa kolejne sezony rozgrywki II ligi wygrywała Gwardia Bydgoszcz. Ciekawostką jest fakt, że bydgoski zespół w 1950 roku, gdy zwycięzcy rozgrywek II ligi jeździły w barażach o I ligę nie wystartował w tych zawodach ze względu na to, że sprzęt dostarczono im dopiero w dniu meczu. Dzięki takiej sytuacji w 1950 roku zespół z Bydgoszczy był kolejnym, który zapisał się w historii. Jako pierwsza drużyna wygrała rozgrywki dwa razy pod rząd. Drugą i ostatnią drużyną, które udało się tego dokonać jest Łotewski Lokomotiv Daugavpils, który triumował w rozgrywkach w sezonie 2015 oraz 2016. Powody, dlaczego Łotewska drużyna nie otrzymała możliwości awansu są jednak nieco inne - regulamin nie pozwalał drużynom zagranicznym na starty w Ekstralidze.
Wlatach 1951-54 przerwano rozgrywki II ligi, a wrócono do nich w 1955 roku, kiedy to rozgrywki zdominowane zostały przez Górnika Rybnik. Rok później zespół z Rybnika okazał się już najlepszą drużyną w Polsce, a z tronu zespół nie zszedł przez trzy kolejne sezony.
W roku 1956 po raz pierwszy rozgrywki zostały połączone na Grupę "Północ" oraz "Południe". Grupę "Północ" zwyciężył Włókniarz Częstochowa, a "Południe" należało do Stali Świętochłowic. Wówczas o awansie do I ligi zadecydowały baraże, które zwycięzcy grup II ligi zdominowali uzyskując awans, choć to zespół z Częstochowy grupę barażową zakończył niepokonany. Wówczas spadł zespół Ostrovii Ostrów oraz Stali Gorzów.
Na ciekawy manewr zdecydowano się w latach 1963-1968, gdy mistrzostwo ligi otrzymywano w cyklu dwuletnim. Tak oto sezony 1963/64 padł łupem Unii Tarnów, 1965/66 Włókniarza Częstochowa, a 1967/68 Śląska Świętochłowice.

Najwięcej zwycięstw na drugim szczeblu rozgrywek w Polsce mają drużyny z Rzeszowa, które wygrywały siedmiokrotnie. Sześć zwycięstw mają łącznie zespoły z Tarnowa oraz Zielonej Góry. Aktualnym Mistrzem DM I ligi jest PGG ROW Rybnik.

Miasta, z których drużyny wygrywały rozgrywki I ligi (do 2000 - II ligi):
Rzeszów - 7 (1957,1959,1981,1991,2005,2010,2014)
Zielona Góra - 6 (1971,1975,1977,2000,2002,2006)
Tarnów - 6 (1963/64,1970,1985,1990,2009,2017)
Rybnik - 5 (1955,1983,1992,2003,2019)
Gniezno - 5 (1958,1979,1986,1995,2012)
Bydgoszcz - 4 (1949,1950,2008,2011)
Świętochłowice - 4 (1956*,1962,1967/68,1984)
Wrocław - 4 (1960,1973,1978,1998)
Opole - 4 (1969,1974,1980,1987)
Gdańsk - 4 (1993,2001,2004,2013)
Lublin - 4 (1976,1982,1989,2018)
Częstochowa - 3 (1956*,1965/66,1999)
Gorzów Wielkopolski - 2 (1961,2007)
Leszno - 2 (1972,1996)
Ostrów Wielkopolski - 2 (1988,1997)
Daugavpils - 2 (2015,2016)
Bytom - 1 (1948)
Piła - 1 (1994)

Zwycięzcy rozgrywek rok po roku:

1948 - Polonia Bytom
1949 - Polonia Gwardia Bydgoszcz
1950 - Gwardia Bydgoszcz
*w latach 1951-1954 liga była rozgrywana tylko na jednym szczeblu rozgrywek
1955 - Górnik Rybnik
1956 - Włókniarz Częstochowa ("Grupa Północ"); Stal Świętochłowice ("Grupa Południe"). W barażach o udział w DMP lepszy okazał się Włókniarz Częstochowa
1957 - Stal Rzeszów
1958 - Start Gniezno
1959 - Stal Rzeszów
1960 - Sparta Wrocław
1961 - Stal Gorzów
1962 - Śląsk Świętochłowice
*w latach 1963-1968 mistrzostwo ligi otrzymywano w cyklu dwuletnim
1963/64 - Unia Tarnów
1965/66 - Włókniarz Częstochowa
1967/68 - Śląsk Świętochłowice
1969 - Kolejarz Opole
1970 - Unia Tarnów
1971 - Zgrzeblarki Zielona Góra
1972 - Unia Leszno
1973 - Sparta Wrocław
1974 - Kolejarz Opole
1975 - Falubaz Zielona Góra
1976 - Motor Lublin
1977 - Falubaz Zielona Góra
1978 - Sparta Wrocław
1979 - Start Gniezno
1980 - Kolejarz Opole
1981 - Stal Rzeszów
1982 - Motor Lublin
1983 - ROW Rybnik
1984 - Śląsk Świętochłowice
1985 - Unia Tarnów
1986 - Start Gniezno
1987 - Kolejarz Opole
1988 - Ostrovia Ostrów Wielkopolski
1989 - Motor Lublin
1990 - Unia Tarnów
1991 - Stal-Westa Rzeszów
1992 - ROW Rybnik
1993 - Wybrzeże-Rafineria Gdańsk
1994 - Polonia Piła
1995 - Start Gniezno
1996 - Unia Leszno
1997 - Iskra Ostrów Wielkopolski
1998 - Atlas Wrocław
1999 - Włókniarz Częstochowa
2000 - ZKŻ Zielona Góra
2001 - Wybrzeże Gdańsk
2002 - ZKŻ Zielona Góra
2003 - RKM Rybnik
2004 - Lotos Gdańsk
2005 - Marma Polskie Folie Rzeszów
2006 - ZKŻ Zielona Góra
2007 - Stal Gorzów
2008 - Polonia Bydgoszcz
2009 - Unia Tarnów
2010 - Marma Hadykówka Rzeszów
2011 - Polonia Bydgoszcz
2012 - Lechma-Start Gniezno
2013 - Renault Zdunek Wybrzeże Gdańsk
2014 - PGE Marma Rzeszów
2015 - Lokomotive Daugavpils
2016 - Lokomotive Daugavpils
2017 - Unia Tarnów
2018 - Speed Car Motor Lublin
2019 - PGG ROW Rybnik

Wyniki rozgrywek opierane były na danych ze strony: www.speedwayw.pl